Agrofotowoltaika coraz częściej pojawia się w rozmowach polskich rolników jako sposób na lepsze wykorzystanie gruntów i dywersyfikację przychodów. Rozwiązanie to polega na łączeniu upraw rolnych z instalacją fotowoltaiczną na tym samym obszarze, przy zachowaniu funkcji produkcyjnej ziemi. W praktyce wymaga to jednak nie tylko odpowiedniego projektu instalacji PV, ale przede wszystkim dobrze dobranej konstrukcji, która nie ograniczy prac polowych ani rozwoju roślin.
Na czym polega agrofotowoltaika i kiedy ma sens w rolnictwie?
Agrofotowoltaika zakłada, że instalacja fotowoltaiczna nie wyklucza funkcji rolniczej gruntu. Moduły montowane są na konstrukcjach podwyższonych lub o odpowiednich prześwitach, co pozwala na prowadzenie upraw pod panelami lub pomiędzy rzędami konstrukcji. Takie rozwiązanie sprawdza się m.in. w uprawach rozsady, warzyw liściastych, jagodowych czy w szkółkach roślin.
Agrofotowoltaika sprawdzi się w sytuacji, gdy:
- grunt musi pozostać użytkowany rolniczo,
- występuje potrzeba częściowego cieniowania roślin,
- gospodarstwo planuje dodatkowe źródło stabilnego przychodu,
- istnieje możliwość zaprojektowania instalacji PV o mocy powyżej 250 kW.
Kluczowe znaczenie ma tu konstrukcja pod farmy fotowoltaiczne, która musi być dostosowana zarówno do warunków gruntowych, jak i specyfiki produkcji rolniczej.
Konstrukcja pod farmy fotowoltaiczne a realne potrzeby gospodarstwa
W agrofotowoltaice konstrukcja nie jest wyłącznie nośnikiem paneli. To element, który decyduje o tym, czy pole pozostanie funkcjonalne. Zbyt niska zabudowa lub niewłaściwy rozstaw podpór może skutecznie uniemożliwić korzystanie z maszyn rolniczych czy systemów nawadniania.
Nowoczesne systemy konstrukcyjne, takie jak Enzeit Prime, projektowane są z myślą o dużych instalacjach PV i elastycznym dopasowaniu do warunków terenu. Rozwiązania tego typu umożliwiają:
- regulację prześwitu zgodnie z wymaganiami projektu,
- dostosowanie rozstawu podpór do szerokości międzyrzędzi,
- montaż wbijany w grunt lub na fundamentach,
- konfigurację układu modułów w systemach 2V, 3V lub 4H.
Dzięki temu instalacja PV nie koliduje z produkcją roślinną, a grunt nie traci swojej wartości użytkowej.
Uprawy pod panelami
Doświadczenia z wdrożeń agrofotowoltaiki pokazują, że nie każda uprawa reaguje tak samo na częściowe zacienienie. Najlepiej sprawdzają się rośliny, które nie wymagają pełnego nasłonecznienia przez cały dzień lub wręcz korzystają z ochrony przed nadmiernym promieniowaniem.
W warunkach polskich dotyczy to m.in.:
- rozsady warzyw i kwiatów,
- sałat, szpinaku i ziół,
- malin, borówki, porzeczek,
- młodych drzewek szkółkarskich.
Dobrze zaprojektowana konstrukcja pod farmy fotowoltaiczne pozwala zachować odpowiedni mikroklimat, ograniczyć parowanie wody i zmniejszyć ryzyko stresu termicznego roślin.
Czy agrofotowoltaika się opłaca?
Opłacalność agrofotowoltaiki zależy od kilku czynników: rodzaju upraw, mocy instalacji PV, lokalizacji oraz kosztów konstrukcji. W wielu gospodarstwach kluczową korzyścią jest możliwość utrzymania produkcji rolnej przy jednoczesnym generowaniu energii elektrycznej na potrzeby własne lub sprzedaż.
